Абдулла Самсақов

Абдулла Абдурасулұлы Самсақов (1947 жылы туған) — тау-кен инженері, профессор, публицист, биограф, драматург, Қазақстанның ұлттық географиялық қоғамының (QazaqGeography) мүшесі. [1]

Тарихи тамыры терең білімді отбасында дүниеге келген. Әкесі Абдурасул Самсақов «Ағарту» («Маарип») журналының бас редакторы болған. Анасы Мариямхан Исмаил Хакимбек — педагог әрі ақын. Атасы Хамидулла Пекинде «Нұр» экспорттық компаниясының өкілі болып жұмыс істеген. Бабасы Абдулбасит Самсақ Юсупов Н. М. Пржевальскийдің Орталық Азияға жасаған экспедицияларына аудармашы әрі көмекші ретінде қатысқан. Ол сондай-ақ Габриэль Бонвало мен Орлеан ханзадасы Генрихтің француз экспедициясына серік болып, олармен бірге ұлан-ғайыр жолды жүріп өткен: Алматы — Тибет — Вьетнам — Египет (Париж) — және Қызыл теңіз арқылы кері — Үндістан — Хотан — Қашқар — Алматы — Жаркент.

А. А. Самсақов орта білімді дарынды балаларға арналған № 2 Қазақ республикалық мектеп-интернатында (Алматы қ., қазір Абай атындағы) алған. 1971 жылы Ташкент политехникалық институтының геология факультетін «тау-кен инженері» мамандығы бойынша бітірген. Негізгі білім беру бағдарламасымен қатар әскери кафедрада оқып, лейтенант әскери атағын алған. Жас кезінде еркін күрестен спорт шеберлігіне кандидат нормативін орындаған, авиаклубта шұғылданып, КАИ-12 планерімен ұшқан. Бастауыш музыкалық білімі бар. 1971–1973 жылдары Киев әскери округінің танк полкында взвод командирі және рота командирі лауазымдарында нақты әскери қызмет атқарған.

1974–1994 жылдары Құрылыстағы инженерлік ізденістер жөніндегі Бүкілодақтық ғылыми-зерттеу институтында (Мәскеу қ.) және «Казмежколхозпроект» жобалау институтында (Алматы қ.) ғылыми-өндірістік қызметпен айналысқан. Ресей, Украина, Армения, Өзбекстан, Қазақстан және Моңғолия аумағындағы жобаларға қатысып, түрлі инженерлік және басшылық лауазымдарды атқарған. Гидрогеология және жерасты суларының динамикасы саласындағы 70-тен астам ғылыми-техникалық есептің, жобаның және сараптамалық қорытындының авторы. 1994–1999 жылдары шақыру бойынша Алматы қаласы Бостандық ауданы әкімінің аппаратында жұмыс істеген. 2000–2011 жылдары «Рухсар» жобалау-құрылыс ұйымын басқарып, «Экс-сервис» ЖШС және «Алтын беркут» ЖШС коммерциялық кәсіпорындарына жетекшілік еткен.

1985 жылдан бастап А. А. Самсақовтың ғылыми-зерттеу және шығармашылық қызметі саяхаттармен және түркі халықтарының тарихы мен мәдениетін зерттеумен тығыз байланысты. Ол тарихқа, географияға, топонимикаға, этнографияға, сондай-ақ Орталық Азия халықтарының буддалық мәдениетіне арналған 40-тан астам ғылыми-көпшілік және сараптамалық мақала жариялаған. А. А. Самсақов «Известные уйгуры ХХ века» өмірбаяндық энциклопедиясының, «Уйгуры Центральной Азии» әмбебап энциклопедиялық анықтамалығының (700-ден астам өмірбаян және 400-ден астам мақала), сондай-ақ бірқатар монография мен кітаптың авторы, олардың ішінде: «Өтүп бариду азиз акилар», «От Турфана до Алматы» және «Қахарман елдің қайсар ұлы». [1], [2]

Әдеби-драматургиялық шығармашылық саласында ол «Баянчор» тарихи драмасын және «Оғызхан» балетінің либреттосын жазған.

Сонымен қатар бейнелеу өнері саласында А. А. Самсақов тарихи реализм жанрында Қарахан дәуірінің көрнекті ғалым-энциклопедисі Махмұд Қашқаридің өмір жолы мен саяхаттарына арналған 40 картинадан тұратын («Махмұд Қашқаридің жолы») топтама жазған. Бұл жұмыстар әлеуметтік желілерде үнемі жарияланып тұрады.